Rola badań genetycznych w chorobach nowotworowych

Administratorzy nie ponoszą odpowiedzialności za treści zamieszczone na forum

Moderatorzy: monaliza, Mama Nikusia

Rola badań genetycznych w chorobach nowotworowych

Postprzez Tata_Nikodema » Pon, 30.04.2007, 13:25

Antoni M. Szczepanik, Diana Hodorowicz-Zaniewska, Antoni Czupryna
Wykład wygłoszony w trakcie I Spotkań Otwartych UNICORN 2002 - Żyj z chorobą nowotworową, w Krakowie 9 marca 2002 roku.

Rola badań genetycznych w chorobach nowotworowych

Prawie każdy z nas spotkał się z rodziną, w której więcej niż jedna osoba chorowała na nowotwór. Padają często wówczas poglądy o rodzinnej skłonności do chorób nowotworowych, co bliskie jest twierdzeniu o ich dziedziczności. Pytanie, czy takie stwierdzenie nie mija się z prawdą, i kiedy można rozpoznać podłoże genetyczne choroby nowotworowej przez wiele lat było przedmiotem badań medycyny i genetyki.

Znane są choroby o jednoznacznie udowodnionym podłożu genetycznym, np. mukowiscydoza czy talassemia, które mogą się dziedziczyć zgodnie z klasycznymi prawami genetyki mendlowskiej. Wówczas połowa dzieci rodzica będącego nosicielem genu odpowiedzialnego za rozwój choroby będzie nim obciążona. Jeżeli jest to gen recesywny, to w przypadku, gdy oboje rodzice są jego nosicielami jedna czwarta ich dzieci będzie chorować. Czy jednak w ten prosty sposób mogą dziedziczyć się choroby nowotworowe? Na to pytanie można odpowiedzieć pośrednio przedstawiając niektóre mechanizmy genetyki nowotworów.
Uważa się, że w dziedziczeniu nowotworów biorą udział trzy rodzaje genów :onkogeny, geny supresorowe ( Tumor Supressor Genes) i geny odpowiedzialne za naprawę uszkodzeń DNA.

Onkogeny to geny odpowiedzialne za niekontrolowany podział i proliferację komórek. Przy aktywacji takiego genu komórka zaczyna się mnożyć i pozostaje bez kontroli, dominując inne komórki i tkanki. Aktywny onkogen powstaje na drodze mutacji z tak zwanego protoonkogenu, który sam w sobie jest nieczynny, a dopiero zmiana jego struktury poprzez mutację aktywuje jego funkcję. Obecnie opisano ponad 50 takich genów, które znajdowane są w komórkach różnych nowotworów.
Geny supresorowe,to geny sprawujące nadzór nad wzrostem i podziałami komórkowymi, hamujące aktywność komórek. Dopiero ich uszkodzenie na drodze mutacji powoduje uaktywnienie kontrolowanych dotąd funkcji.
Geny naprawcze odpowiadają za odbudowę uszkodzonego DNA, np. pod wpływem promieniowania jonizującego. Ich uszkodzenie powoduje mnożenie się mutacji i w konsekwencji może pozwolić na rozwój nowotworu ze zmutowanych komórek. Jednak początkowa mutacja nie jest warunkiem wystarczającym dla powstania nowotworu. Większość mutacji występujących w komórkach somatycznych ma niewielki wpływ na ich proliferację. Należy też pamiętać, że mutacje dotyczą jednego z pary genów, a drugi z genów pozostaje najczęściej nie zmutowany. Różna może też być penetracja genu, to znaczy ujawnienie się jego działania w czasie życia człowieka. Nie wszystkie bowiem geny, mimo iż są zmutowane i potencjalnie mogą wywołać chorobę, wywołają ją na pewno.
Nowotwory dziedziczne stanowią około 1% wszystkich nowotworów.Powstają one najczęściej na drodze utraty funkcji genu supresorowego np. retinoblastoma lub dziedziczny niepolipowaty rak jelita grubego. Nowotwory powstałe w wyniku aktywacji onkogenu występują rzadziej, a ich przykładem mogą być nowotwory w przebiegu zespołu wielogruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej - MEN2. Do najlepiej poznanych przypadków dziedziczenia nowotworów należą rak sutka, rak jajnika, rak jelita grubego, rak rdzeniasty tarczycy i retinoblastoma.

Tabela 1. Przykłady mutacji genetycznych w różnych typach nowotworów.
Nowotwór Rodzaj zmutowanego genu
retinoblastoma (siatkwczak podowy) RB1
melanoma (czerniak) p16
rodzinny rak trzustki p16
neuroblastoma (guz Wilmsa) WT-1
dziedziczny rak jelita grubego - FAP-HNPCC APC, MSH2, MLH1, PMS1, PMS2, MSH6
dziedziczny rak sutka BRCA1, BRCA2
dziedziczny rak jajnika BRCA1
rak rdzeniasty tarczycy RET
dziedziczny rak żołądka CDH1, p53, APC, MCC
Rak sutka jest najczęstszym nowotworem kobiecym. W Polsce rocznie stwierdzanych jest około 10 000 nowych zachorowań, a blisko 5 000 kobiet umiera z tego powodu. Postać rodzinna raka sutka stanowi 5-20% przypadków, przy czym zaledwie 6-7% współistnieje ze znanymi mutacjami w genach BRCA1 i BRCA2 ( z ang. breast cancer-rak piersi). U nosicielek tych mutacji ryzyko wystąpienia nowotworu sutka szacowane jest na 56-87%. Chorują przede wszystkim osoby młode - blisko 1/4 przypadków dotyczy kobiet przed 30. rokiem życia. U co drugiej rak rozwija się w obu piersiach. Mutacje w genach BRCA1/2 wiążą się również z częstszym występowaniem nowotworów jajnika (15-60%), jelita grubego, a u mężczyzn także nowotworów prostaty.

Dzięki badaniom DNA można wcześnie wykryć zagrożenie dziedzicznym rakiem sutka i jajnika. Koszt takich testów, w zależności od metody oznaczenia wynosi aktualnie 80-500 złotych. W przypadku pozytywnego wyniku nie ma jednak jedynego, właściwego schematu postępowania, a proponowane leczenie jest uważane często za drastyczne.
Nosicielka mutacji w genie BRCA powinna być poddana ścisłej obserwacji. Program kontroli obejmuje comiesięczne samobadanie piersi, co pół roku badanie przez lekarza oraz wykonanie USG sutków i USG TV, a raz w roku mammografii. W razie wątpliwości wykonany jest rezonans magnetyczny (MRI), a u kobiet po menopauzie dodatkowo oznaczanie markera CA-125. Proponuje się również leczenie preparatami antyestrogenowymi: tamoksyfenem i raloksyfenem. Pomimo dobrych wyników chemoprewencji i zmniejszeniu ryzyka wystąpienia raka sutka o 50-75%, wątpliwości budzą efekty uboczne terapii, zwłaszcza wzrost częstości występowania raka trzonu macicy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, osteoporoza, upośledzenie czynności wątroby i szpiku kostnego. Aktualnie trwają badania nad zastosowaniem analogów GnRH (Zoladex), pochodnych witaminy A, monoterpenów występujących w olejach roślinnych oraz zawartych w soi isoflavonoidów.
Najbardziej kontrowersyjną metodą prewencji jest zabieg chirurgiczny. W przypadkach nosicielstwa mutacji genów BRCA1/2 proponuje się profilaktyczną, obustronną, prostą lub podskórną mastektomię a u kobiet po 40. roku życia, nie planujących potomstwa, dodatkowo usunięcie obu jajników. W ten sposób można zredukować ryzyko wystąpienia raka sutka i jajnika aż o 90%. Rodzi się jednak pytanie: Czy proponując zdrowej kobiecie zabieg odbierający istotne atrybuty kobiecości i seksualności, a tym samym powodując silny uraz psychiczny, nie pozbawiamy ją zdrowia na wiele lat przed jego faktyczną utratą? Częściowo odpowiedź na to pytanie uzyskujemy analizując materiały z Kliniki Nowotworów Rodzinnych w Rotterdamie. Na 139 kobiet z potwierdzoną mutacją genów BRCA1/2, 76 kobiet wybrało proste odjęcie sutków, mając do dyspozycji wszystkie pozostałe metody prewencji. Oczywiście zasadnicze znaczenie miała możliwość jednoczasowej rekonstrukcji piersi. Przeprowadzone w tej grupie badania psychologiczne wykazały długofalowe, pozytywne rezultaty związane ze spadkiem obawy o rozwój raka oraz ogólny komfort psychiczny i społeczny.
Tata Nikodema

"Jeżeli nie spróbujesz ocalić jednego życia - to nigdy nie ocalisz żadnego"
Awatar użytkownika
Tata_Nikodema
Administrator
Administrator
 
Posty: 910
Dołączenie: Pią, 22.12.2006, 20:49
Miejscowość: Kraków

Postprzez Kasia mama Kuby » Pon, 06.08.2007, 21:23

SZKDA, ZE LEKARZE U NAS W POLSCE NIE CHCĄ "NAS" RODZICÓW DZIECI CHORYCH KIEROWAĆ NA BADANIA GENETYCZNE - MOIM ZDANIEM, KAŻDY RODZIC POWINNIEN MIEĆ ZROBIONY KARIOTYP - TAK DLA SPOKOJNOŚCI ANIE ZA PIENIĄDZE PRYWATNIE - JAK SIE CHCE.... ECH ..... SZKOADA GADAĆ
Kasia mama Kuby
Kasia mama Kuby
 
Posty: 45
Dołączenie: Pon, 25.12.2006, 19:41
Miejscowość: Warszawa

Postprzez kicia » Nie, 14.10.2007, 14:53

Kasiu mozna u nas zrobić kardiotyp bez opłat ,jest refundowany z NFZ.Należy wziąść skierowanie od swojego lekarza prowadzącego ,skierowanie musi być wystawione na ciebie i na męża.Na skierowaniu lekarz prowadzący czy pierwszego kontaktu ma napisać
w celu porady i diagnostyki.Dopiero na miejscu odbędzie się wywiad jak i pytania w jakim celu ma być badanie genetyczne .Wtedy warto też zabrać ze soba dokumentacje leczenia czy rozpoznania.Należy być zdrowym w okresie takiego badania .
Podaję tutaj link do
Poradnie genetyczne w Polsce

http://www.genetyka-ginekolog.pl/poradn ... polsce.php

które mają podpisaną NFZ refundację badań.
Z moich wiadomości wynika ze najszybciej najllepiej robią badania w Łodzi ,przyjmują pacjentów z całej Polski.Można umawiać się telefonicznie .
Image

A ja wierzę w cuda,słońce jest w każdym człowieku.
Awatar użytkownika
kicia
Administrator
Administrator
 
Posty: 526
Dołączenie: Pią, 22.12.2006, 22:23
Miejscowość: Polska


Powróć do Artykuły

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Brak zarejestrowanych użytkowników oraz 1 gość

cron